شاخص رنگ‌دهی (CRI) چیست؟

شرح شاخص رنگ‌دهی (CRI) و LED ها

شاخص رنگ‌دهی یا (CRI (Color Rendering Index مربوط به یک اندازه‌گیری کمیتی برای قابلیت یک منبع نور جهت ارائه‌ی رنگ‌های مشخص می‌باشد. فرآیند مربوطه شامل اندازه‌گیری جریان نور از یک منبع آزمایشی و بررسی بازتاب پرتو نور در مقایسه با 8 نمونه‌ی رنگی است. CRI معمولاً در یک محدوده‌ی عددی 0 تا 100 عددگذاری می‌شود که بیشینه عددی CRI مربوط به پرتویی است که رنگ‌هایش قابل تشخیص نبوده در حالی که کمترین مقدار آن مربوط به نور مرئی یا نور سفید ایده‌آل می‌باشد.
شاخص نمایش رنگ میگوید وقتی که منبع نور به یک جسم میتابد، رنگ آن جسم در چشم انسان، چگونه به نظر میرسد؟ هرچه این عدد بزرگتر باشد، نمایش رنگ در چشم، بهتر خواهد بود. در میان لامپها، لامپهای رشته ای و هالوژن، عدد CRI نزدیک به 100 دارند و در تولید لامپهای ال ای دی، تلاش برای رسیدن به CRI بالاتر است. در هنگام خرید به CRI لامپ حتما توجه کنید. زیرا یک لامپ با شاخص نمایش رنگ یا همان CRI پایین، رنگ اشیا را به خوبی نمایش نمیدهد و شما از خریدتان حتما پشیمان خواهید شد. در ضمن، CRI یا شاخص نمایش رنگ، با CCT یا دمای رنگ نور متفاوت است.

محاسبه‌ی CRI

CRI مربوط به یک منبع نور خاص با اندازه‌گیری تفاوت بین رنگ حقیقی و رنگ مشخص شده محاسبه می‌شود. ماهیت منبع نور مرجع نیز با توجه به نوع منبع نور مورد آزمایش متفاوت خواهد بود. در مورد منبع‌های آزمایشی که رنگ‌هایی با درجه حرارت کمتر از k 5000 (درجه‌ی کلوین) از خود نشان می‌دهند، توصیه می‌شود که یک رادیاتور بدنه‌ مشکی به عنوان منبع مرجع انتخاب شود. در مورد منابع نور با CCT بالاتر باید منبع نور مرجعی با طیف نور مرئی استفاده کنید. انتخاب منبع نور مرجع با توجه به منبع نور آزمایشی، جهت دستیابی به اطلاعات دقیق‌تر CRI از نمونه‌های رنگی همواره از اهمیت بالایی برخوردار است.

برای دهه‌های زیادی میزان شاخص رنگ‌دهی (CRI)، به عنوان یک اندازه‌گیری دقیق از میزان تابش مؤثر جهت تولید طیف رنگی مورد انتظار در نظر گرفته شده است. بسته به نوع تابش مورد استفاده، اندازه‌گیری مقدار پرتوها قبل و بعد از نصب  ضروری است. 

 021 33924086 - 02133924096 مشاوره رایگان توسط بهترین برقکارها

شرح درجه پرتو نور پیوسته (UGR)

درجه پرتو نور پیوسته (به اختصار UGR) یک اندازه‌گیری مقداری از ناراحتی ایجاد شده توسط منابع نور گسترده است که در یک رتبه‌بندی بر اساس روانسجی اندازه‌گیری می‌شود. در کشورهای دیگر UGR معمولاً برای نشان دادن VCP ( امکان راحتی دیداری) به کار برده می‌شود.
پرتو نور که سلامت و میزان سودمندی هنگام کار را تحت تأثیر قرار می‌دهد، در تنظیمات نمایشی چندین نمایشگر رایانه مطرح است.  

درجه پرتو نور پیوسته از 5 شروع شده و در نهایت به 40 می‌رسد. مقادیر کم، میزان پرتوی کمتر و مقادیر زیاد، میزان پرتو بیشتر را نشان می‌دهند. UGR معمولاً با فرمول زیر محاسبه می‌شود:
 

که 
•    Lb نشان دهنده‌ی درخشندگی بر حسب cd/m2 
•    L نشان دهنده‌ی درخشندگی هر قسمت در جهت دید مشاهده‌گر بر حسب cd/m2
•    ω   زاویه‌ی سه بعدی قسمت‌های درخشان (یعنی برای هر منبع نور و باید در چشم بیننده باشد) که در sr داده می‌شود.
•    r نشان دهنده‌ی شاخص موقعیت گوسی هر منبع نور ( یعنی جابجایی از خط دید)

عوامل مؤثر بر مقدار UGR

برای تعیین میزان ارزیابی پرتو نور پیوسته عواملی مانند نقطه‌ی اندازه‌گیری، بازتاب، موقعیت و عملکرد محصول تابشی مورد نظر هستند.

دسته‌بندی کیفی

با توجه به دسته‌بندی UGR 5 کلاس کیفی متفاوت وجود دارد که شامل کلاس های 16، 19، 22، 25  و28 می‌باشند. کلاس 28 نشان دهنده‌ی بیشینه مقدار UGR مجاز در فضاهایی خاص می‌باشد. همچنین قابل توجه است که منابع نوری با UGR کمتر از 10 نشان دهنده‌ی میزان پرتو صفر می‌باشند.

مقادیر UGR به دست آمده به اختصار

•    رسم فنی نیازمند مقادیر UGR کمتر از 16 است.
•    ادارات باید UGR کمتر از 19 داشته باشند.
•    مکان‌های پذیرشی باید UGR کمتر از 22 داشته باشند.
•    بایگانی، پلکان و آسانسوره باید UGR کمتر از 25 داشته باشند.
•    راهروها و اماکن عبور باید UGR کمتر از 28 داشته باشند.

منبع : https://www.saving-light-bulbs.co.uk/blog/explaining-the-color-rendering-index-cri-and-leds/
مترجم : پرستو کلایه