سیستم ارتینگ IT
سیستم ارتینگ IT چیست؟
در این سیستم، نقطه خنثی و بدنه هادیها از زمین ایزوله هستند.
سیستم ارتینگ IT نوعی سیستم ارتینگ است که در آن، نقطه خنثی منبع تغذیه (ترانسفورماتور) به طور مستقیم به زمین متصل نمیشود و یا با امپدانس بالایی به زمین وصل میشود. در این سیستم، بدنههای هادی تاسیسات الکتریکی به طور مستقل از اتصال زمین سیستم، به زمین وصل میشوند.
انواع سیستم ارتینگ IT
سیستم ارتینگ IT به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
1. سیستم ارتینگ IT با اتصال مستقیم نقطه خنثی به زمین با امپدانس:
در این سیستم، نقطه خنثی منبع تغذیه (ترانسفورماتور) با یک امپدانس (مقاومت یا رله) به زمین متصل میشود. این امپدانس به گونهای انتخاب میشود که جریان خطا در صورت بروز اتصال فاز به زمین را محدود کند.
2. سیستم ارتینگ IT با اتصال غیر مستقیم نقطه خنثی به زمین:
در این سیستم، نقطه خنثی منبع تغذیه (ترانسفورماتور) به طور مستقیم به زمین متصل نمیشود. در عوض، از یک سیستم ارتینگ جداگانه برای اتصال بدنههای هادی تاسیسات الکتریکی به زمین استفاده میشود.
انتخاب نوع سیستم ارتینگ IT
انتخاب نوع سیستم ارتینگ IT به عوامل مختلفی از جمله نوع کاربرد، شرایط محیطی و هزینهها بستگی دارد.
اجزای سیستم ارتینگ IT
- هادی حفاظتی (PE): هادی حفاظتی مسیری برای عبور جریان خطا در صورت بروز نقص در سیستم الکتریکی است. این هادی در سیستم ارتینگ IT به الکترود زمین متصل میشود.
- الکترود زمین: الکترود زمین جسمی فلزی است که در زمین قرار میگیرد و برای اتصال هادی حفاظتی به زمین استفاده میشود. الکترود زمین میتواند از جنس مس، فولاد یا لولههای فلزی باشد.
- سیستم اتصال: سیستم اتصال شامل سیمها، اتصالات و سایر تجهیزات لازم برای اتصال هادی حفاظتی و الکترود زمین به یکدیگر است.
- تجهیزات حفاظتی: تجهیزات حفاظتی، مانند رلههای زمین نشتی، فیوزها و قطعکنندههای مدار، برای حفاظت افراد و تجهیزات در برابر برق گرفتگی و خطاهای الکتریکی استفاده میشوند.
- سیستم مانیتورینگ: سیستم مانیتورینگ برای نظارت بر وضعیت سیستم ارتینگ IT و عیبیابی در صورت بروز مشکل استفاده میشود.
مزایای سیستم ارتینگ IT
- ایمنی: سیستم ارتینگ IT از نظر ایمنی برای افراد و تجهیزات حفاظت بالایی را ارائه میدهد. در صورت بروز خطای اول (اتصال فاز به زمین)، سیستم به طور خودکار قطع نمیشود و فرصت کافی برای رفع عیب و ایمنسازی سیستم فراهم میشود.
- قابلیت اطمینان: سیستم ارتینگ IT از نظر قابلیت اطمینان بالا، عملکردی پایدار و بدون وقفه را ارائه میدهد.
- کاهش نویز: سیستم ارتینگ IT به دلیل عدم اتصال مستقیم نقطه خنثی به زمین، نویز الکتریکی را به طور قابل توجهی کاهش میدهد.
معایب سیستم ارتینگ IT
- پیچیدگی: سیستم ارتینگ IT از نظر طراحی و نصب پیچیدهتر از سایر سیستمهای ارتینگ است.
- هزینه: سیستم ارتینگ IT به طور کلی گرانتر از سایر سیستمهای ارتینگ است.
- نیاز به تجهیزات خاص: سیستم ارتینگ IT به تجهیزات خاص مانند رلههای زمین نشتی و سیستمهای مانیتورینگ عایق نیاز دارد.
کاربردهای سیستم ارتینگ IT
- مکانهای حساس: سیستم ارتینگ IT در مکانهای حساس مانند بیمارستانها، مراکز داده و اتاقهای عمل که نیاز به حداکثر ایمنی و قابلیت اطمینان دارند، مورد استفاده قرار میگیرد.
- صنایع: سیستم ارتینگ IT در صنایع بزرگ و حساس مانند پالایشگاهها، نیروگاهها و صنایع شیمیایی که نیاز به تداوم و پایداری در فرآیند تولید دارند، مورد استفاده قرار میگیرد.
نکات مهم سیستم ارتینگ IT
- طراحی: سیستم ارتینگ IT باید توسط یک مهندس برق با تجربه طراحی شود.
- نصب: سیستم ارتینگ IT باید توسط یک برقکار ماهر نصب شود.
- نگهداری: سیستم ارتینگ IT باید به طور مرتب بررسی و در صورت نیاز سرویس شود.
- آموزش: پرسنل کار با سیستم ارتینگ IT باید آموزشهای لازم را در مورد نحوه عملکرد و نگهداری سیستم ببینند.
نکاتی در مورد انتخاب سیستم ارتینگ IT
- در مکانهایی که نیاز به حداکثر ایمنی و قابلیت اطمینان وجود دارد، مانند بیمارستانها و مراکز داده، از سیستم ارتینگ IT استفاده میشود.
- در صنایعی که تداوم و پایداری در فرآیند تولید از اهمیت بالایی برخوردار است، مانند پالایشگاهها و نیروگاهها، از سیستم ارتینگ IT استفاده میشود.
- در مکانهایی که نویز الکترومغناطیسی (EMI) میتواند مشکلساز باشد، مانند آزمایشگاهها و اتاقهای کنترل، از سیستم ارتینگ IT استفاده میشود.
- در مکانهایی که خطر رعد و برق زیاد است، از سیستم ارتینگ IT به همراه سیستمهای حفاظتی اضافی مانند صاعقهگیر استفاده میشود.
طراحی و نصب سیستم ارتینگ IT
سیستم ارتینگ IT نوعی سیستم ارتینگ است که در آن، نقطه خنثی منبع تغذیه (ترانسفورماتور) به طور مستقیم به زمین متصل نمیشود و یا با امپدانس بالایی به زمین وصل میشود. در این سیستم، بدنههای هادی تاسیسات الکتریکی به طور مستقل از اتصال زمین سیستم، به زمین وصل میشوند.
مراحل طراحی سیستم ارتینگ IT:
- تعیین نوع سیستم ارتینگ IT: سیستم IT با اتصال مستقیم نقطه خنثی با امپدانس یا IT با اتصال غیر مستقیم نقطه خنثی
- محاسبه مقاومت الکترود زمین: مقاومت الکترود زمین باید کمتر از حد مجاز باشد.
- انتخاب الکترود زمین: جنس الکترود زمین میتواند از مس، فولاد یا لولههای فلزی باشد.
- انتخاب سیستم اتصال: شامل سیمها، اتصالات و سایر تجهیزات لازم برای اتصال هادی حفاظتی و الکترود زمین به یکدیگر است.
- انتخاب تجهیزات حفاظتی: مانند رلههای زمین نشتی، فیوزها و قطعکنندههای مدار، برای حفاظت افراد و تجهیزات در برابر برق گرفتگی و خطاهای الکتریکی استفاده میشوند.
- انتخاب سیستم مانیتورینگ: برای نظارت بر وضعیت سیستم ارتینگ IT و عیبیابی در صورت بروز مشکل
مراحل نصب سیستم ارتینگ IT به صورت کوتاه:
- حفاری محل الکترود زمین: محل حفاری باید به گونهای باشد که به رطوبت کافی در زمین دسترسی داشته باشد.
- کوبیدن الکترود زمین در زمین: الکترود زمین باید به طور کامل در زمین کوبیده شود.
- اتصال هادی حفاظتی به الکترود زمین: اتصال باید به طور مستحکم و ایمن انجام شود.
- نصب تجهیزات حفاظتی: تجهیزات حفاظتی باید در محل مناسب نصب شوند.
- نصب سیستم مانیتورینگ: سیستم مانیتورینگ باید به طور صحیح نصب و تنظیم شود.
- آزمایش سیستم ارتینگ IT: پس از نصب سیستم ارتینگ IT، باید آزمایشهای لازم برای اطمینان از عملکرد صحیح سیستم انجام شود.
طراحی و اجرا و نصب انواع سیستمهای ارتینگ IT توسط تیم متخصصین برقکارآن در تمامی نقاط استان تهران و البرز .
نتیجهگیری: سیستم ارتینگ IT، یک سیستم ارتینگ کارآمد و قابل اعتماد است که در بسیاری از کاربردها از جمله مکانهای حساس، صنایع و تاسیسات حیاتی که نیاز به حداکثر ایمنی، قابلیت اطمینان و تداوم در عملکرد دارند، مورد استفاده قرار میگیرد. این سیستم مزایای متعددی از جمله ایمنی بالا، قابلیت اطمینان و کاهش نویز دارد. با این حال، سیستم ارتینگ IT دارای معایبی مانند پیچیدگی، هزینه و نیاز به تجهیزات خاص نیز است. انتخاب سیستم ارتینگ مناسب به عوامل مختلفی از جمله نوع کاربرد، شرایط محیطی و هزینهها بستگی دارد.