تفاوت کنتور دیجیتال و کنتور آنالوگ چیست
انواع کنتور در صنعت برق
امروزه ما در صنعت برق از دو نوع کنتور استفاده میکنیم :
کنتور آنالوگ (مکانیکی، اندوکسیونی) کنتور دیجیتالی
هرکدام از این کنتورها به دو دستهی تکفاز و سهفاز تقسیم میشن.
نکته : مصرف کنندههای انرژی الکتریکی به دو صورت توان الکتریکی از شبکهی برق دریافت میکنن. برخی مصرفکنندهی توان اکتیو هستن و برخی دیگر توان راکتیو از شبکه میگیرن.
تفاوت کنتور اکتیو و کنتور راکتیو
اگر مقدار انرژی الکتریکی اکتیو برق مصرفی مشترک رو اندازهگیری کنن به این دسته از کنتورها، کنتورهای اکتیو گفته میشه.
یکسری کنتورهای دیگه پدید اومدن تا بتونن مقدار انرژی الکتریکی راکتیو برق مصرفی مشترک رو اندازهگیری کنن، که به این دسته از کنتورها، کنتورهای راکتیو اطلاق میشه.
مصارف کنتور راکتیو و کنتور اکتیو
برای مصارف خانگی دو نوع کنتور تکفاز و سهفاز موجوده که در دستهبندی کنتورها به نوع کنتورهای اکتیو معروفن. اما در مصارف صنعتی میتوان به کنتورهای راکتیو و کنتورهای دو تعرفه نیز اشاره کرد.
در ادامه میخوام در مورد کنتورهای آنالوگ (مکانیکی،اندوکسیونی) براتون صحبت کنم.
کنتور آنالوگ و جزئیات آن
معایب کنتور آنالوگ
کنتورهای آنالوگ با توجه به ساختاری که دارن و بدلیل قدیمی بودنشون یکسری محدودیتها برای محاسبهی برق مصرفی مشترک رو دارن. به کنتورهای آنالوگ، کنتورهای تک تعرفه نیز گفته میشه و دلیلشم اینه که این کنتورها در طی یک شبانه روز همهی مصرف برق رو با یک نرخ محاسبه و اندازهگیری میکنن.
روش کار کنتور آنالوگ
این کنتورها بر اساس نیروی الکترومغناطیسی عمل میکنن. اگه این کنتورهارو باز کنین و داخلشون رو یک نگاهی بندازین دو سیمپیچ میبینین که یکی از این سیمپیچها دارای دور کمتر ولی سطح مقطع بیشتری نسبت به سیمپیچ دیگر هست،که به این سیمپیچ، سیمپیچ جریان میگن و سیمپیچ دوم که دارای سطح مقطع نازکتر و تعداد دور خیلی بیشتر نسبت به سیمپیچ جریان هست، به سیمپیچ ولتاژ معروفه.
حال با عبور جریان از این سیمپیچها و بواسطهی میدان الکترومغناطیسی ایجاد شده، محوری که در کنتور وجود داره میچرخه و باعث میشه که شمارهانداز مقدار انرژی الکتریکی مصرف شده رو محاسبه کنه.
دسته بندی کنتور آنالوگ
کنتورهای آنالوگ به سه دسته تقسیم میشن.
کنتور آنالوگ تکفاز : ولتاژ کاری این کنتورها 220 ولت هست و به لحاظ جریان نامی دارای انواع 5 آمپر، 15 آمپر و 25 آمپر هستن.
کنتور آنالوگ سهفاز (غیردیماندی) : ولتاژ کاری این کنتورها 380/220 ولت هست و به لحاظ جریان نامی در انواع کنتورهای (40)10 آمپر و (100)25 آمپر موجود هستن.
کنتور آنالوگ سهفاز (دیماندی) : این کنتورها با ولتاژ 380/220 ولت و 100/100 ولت کار میکنن و آمپراژ نامی آنها 5 آمپر هست.
انشعابات دیماندی یا مصارف سنگین به انشعاباتی میگن که مصرف قدرت قراردادیشون از یه حد معینی بیشتر میشه و معمولا مشمول پرداخت بهای دیماند میشن.
مصرف برق در کنتور آنالوگ چطور محسابه میشه؟
در کنتورهای آنالوگ میزان مصرف برق،از طریق نمراتور کنتور و با کم کردن عدد فعلی از قبلی بدست میاد و مصرف محاسبه شده کلا با یک نرخ (ساعت میان باری روز) محاسبه و بهای برق مصرفی مشترک بدست میاد.
کنتور دیجیتال و جزئیات آن
نوع دوم کنتورها، کنتور دیجیتالی هست که چند سالیه در کشور ما دارن توسعه پیدا میکنن و تا الان حدود 50 درصد مشترکین برق دارن از این نوع کنتور استفاده میکنن و بطورکلی اساس کار کنتورهای دیجیتال بر حسب مدار الکتریکی هست. وزارت نیرو و شرکتهای برق منطقهایی امید دارن که تا چند سال آینده کنتور کل مشترکین برق از آنالوگ به دیجیتال تغییر پیدا کنه.
مزایای کنتور دیجیتال
کنتورهای دیجیتال بر خلاف کنتورهای آنالوگ دارای سه تعرفهی روز (میانباری)، شب (پیک) و نیمهشب(کم باری) هستن. که این تعرفهها کمک بسزایی در انجام محاسبات بهای برق مصرفی توسط مشترک کردن و همچنین باعث تشویق مشترکین به صرفهجویی در مصرف انرژی الکتریکی در ساعات پیک بار میشه و دلیلشم اینه که کنتورهای دیجیتال برای این سه بازهی زمانی نرخهای متفاوتی رو محاسبه میکنن.
مصرف برق در کنتور دیجیتال چطور محسابه میشه؟
مثلا ضریب تعرفهی روز (میانباری) رو عدد 1 در نظر میگیرن و ضریب تعرفهی شب (پیک) رو عدد 2.5 و ضریب تعرفهی نیمه شب (کمباری) رو عدد 0.25 در نظر میگیرن.
ضرایب تعرفه مصرف برق کم باری، میان باری و پیک
بعنوان مثال اگر کنتور مشترکی از نوع دیجیتال باشه و طی یک شبانهروز 35 کیلوواتساعت برق مصرف کرده باشه، مصرف برق این مشترک به سه بخش زیر تقسیم میشه :
حالا طبق فرمول زیر ما میتونیم برق مصرفی بر حسب ریال در طی یک شبانهروز برای این مشترک رو حساب کنیم :
پس اگه ما بهای هر کیلوواتساعت رو 150 ریال در نظر بگیریم، بهای برق مصرفی برای این مشترک به این صورت محاسبه میشه :
انواع کنتور دیجیتال
کنتور دیجیتال هم مانند کنتورهای آنالوگ دارای انواع مختلفی هستن که عبارتند از :
کنتور دیجیتال تکفاز :
ولتاژ کاری این کنتورها 320/220 ولت هست و به لحاظ جریان نامی، با توجه به نوع کنتور و شرکت سازندهی کنتور بین 5 تا 100 آمپر موجودن.
کنتور دیجیتال سهفاز :
این کنتورها قابلیت اندازهگیری همزمان انرژیهای الکتریکی مصرفی اکتیو و راکتیو رو به صورت هشت تعرفه دارن و خود این کنتورها به دو دستهی دیماندی و غیر دیماندی تقسیم میشن.
مزایای کنتور دیجیتال نسبت به کنتور آنالوگ
کنتور آنالوگ مشکلاتی از جمله دقت پایین به دلیل تک تعرفه بودن، امنیت بسیار پایین و همچنین امکان دستکاری و برقدزدی رو دارن. ولی با پیدایش کنتور دیجیتال تمام این مشکلات مرتفع شده و این کنتورها به دلیل قابلیت سه تعرفه بودن دارای دقت بالایی در انجام محاسبهی بهای مصرفی برق مشترکین هستن و همچنین کنتور دیجیتال دارای میزان تلفات داخلی خیلی کمتر از کنتور آنالوگ هستن.
از دیگر قابلیتهای چشمگیر کنتور دیجیتال، مجهز بودن به پورت نوری مادون قرمز هست که با استفاده از این پورت قرائت کنتور برای مامور برق بسیار ساده و سریع انجام میشه.
در آخر امیدوارم که مطالب این پست مورد توجه و استفادهی شما برقکار عزیز و بازدیدکنندهی سایت برقکارآن قرار گرفته باشه و خواهشمندم با ارائهی نظرات ارزشمندتون ما را در بهبود عملکردمون در تیم تحریریهی سایت برقکارآن یاری کنین.