انواع سنسور ساختمان و کاربرد آنها

آنچه در ادامه مشاهده خواهید کرد:

سنسور چیست؟

سنسور (sensor) به معنی حس‌کننده هست و به ما این امکان رو میده که یک‌ سری کمیت‌های غیر الکتریکی‌ مثل فشار، رطوبت، حرکت، دما و غیره رو به کمیت‌های الکتریکی تبدیل کنیم و از این تبدیل، یک مدار رو باز و یا بسته کنیم.

کاربرد سنسور کجاست؟

در صنعت برق ساختمان به طور معمول از سنسورها برای دزدگیرهای اماکن، چراغ‌های سقفی و دیواری راه‌پله‌ها و محیط‌های فضای باز مشاعات استفاده می‌شه و توی هر کدوم از این موارد از یک سنسور مناسب با اون زمینه کاری بهره گرفته می‌شه.

سنسور دزدگیر

در مدار دزدگیر اماکن عمومی از سنسور تشخیص حرکت بدن انسان استفاده می‌شه که تو بازار به PIR (Passive infrared sensor) معروف هستند. سنسور دزدگیر هیچ انرژی‌ای از خودش ساطع نمی‌کنه و فقط و فقط تشعشعات مادون قرمز محیط اطرافشو دریافت می‌کنه.

سنسور دزدگیر مادون ‌قرمز به دمای ناشی از بدن انسان و حیوانات خونگرم حساسه و با هر حرکت انسان و یا حیوان خونگرم عکس‌العمل از خودش نشون میده و می‌تونه به یک رله و یا یک میکرو فرمان قطع یا وصل بده.

هر جسمی که دمای آن بالاتر از صفر مطلق (273- درجه کلوین) باشه، از خودش انرژی‌ایی ساطع می‌کنه که از جنس امواج نوری هست، که به این انرژی، امواج مادون ‌قرمز و یا Infrared می‌گن.

پس به این نتیجه رسیدیم که ساختار PIR ها به گونه‌ای طراحی شده که فقط به دمای بدن انسان و یا حیوانات خونگرم حساس باشه، نه چیز دیگه‌ایی.

پس سنسور PIR رو با سنسور حرکتی اشتباه نگیرین، چون خیلی از برقکارها و یا مشتری‌ها فکر میکنن PIR‌ها به حرکت اجسام حساس هستند. در صورتیکه اگه بخواد اینجوری باشه، ممکنه با هر حرکتی و یا روشن و خاموش شدن هر چراغی و حتی تابیدن نور خورشید، این سنسور تحریک بشه و این عملکرد به درد سنسور دزدگیر نمی‌خوره.

کاربرد سنسور دزدگیر

در مدار دزدگیرهای اماکن عمومی به سنسور دزدگیر، سنسور چشمی و یا چشم الکترونیک دزدگیر هم می‌گن و بطور کلی به دو روش در مدار قرار می‌گیرن. در ادامه مطلب انواع سنسور ساختمان و کاربرد هر کدام به روشهای قرارگیری سنسور دزدگیر در مدار خواهیم رفت که به دو روش دزدگیر با سیم و دزدگیر بی سیم انجام میشود.

نصب سنسور دزدگیر با سیم

اگر سیستم دزدگیر ما با‌سیم باشه، این سنسورهای چشمی‌ بسته به تعدادشون با هم به صورت موازی سیم‌ بندی می‌شن و به پنل اصلی و به ترمینال چشمی‌ها متصل می‌شن.

نصب سنسور دزدگیر بی‌ سیم

اگر سیستم دزدگیر ما بیسیم (وایرلس) بود، باید تک تک این چشمی‌ها با پنل اصلی سِت بشن.

نحوه‌ی ست کردن چشمی‌ها توی هر برند ممکنه متفاوت باشه، ولی در اکثر برندها به این صورت هست که روی پنل اصلی دکمه‌ی LRN رو نگه میداریم و سنسور مورد نظر رو تحریک می‌کنیم تا بلندگوی پنل یک بوق ممتدی رو بزنه.

این صدای بوق به معنی ست شدن سنسورچشمی با سیستم هست و برای هر سنسور چشمی همین کارو تکرار می‌کنیم.

نحوه‌ی کار با سنسورهای PIR بسیار ساده‌ست و شما با یک بار کار کردن با اونا به راحتی پی به این موضوع می‌برید.
 

تا اینجا به بررسی سنسورهای حساس به گرما پرداختیم، در ادامه می‌خوایم در مورد سنسورهای حرکتی که معمولا برای چراغ‌ها ازشون استفاده می‌شه صحبت کنم. با ما همراه باشید.

تایمر روشنایی

تایمر روشنایی که یک نوع سنسور قدیمی به حساب میاد و اگه دقت کرده باشین توی راه‌ پله‌ ساختمون‌ های قدیمی‌ تر، از تایمر برای روشنایی چراغ‌ ها استفاده می‌شد و به این صورت بود که با فشردن کلید توی هر طبقه، همه‌ی چراغ‌های طبقات روشن میشد و تا زمانیکه برای تایمر مشخص شده بود چراغ‌ها روشن می‌موند.

معایب تایمر روشنایی

سیستم قدیمی تایمر روشنایی دو ایراد عمده داشت.

سنسور حرکتی

در ادامه مطلب انواع سنسور ساختمان و کاربرد آنها و پس از بررسی سنسور دزدگیر و سنسور قدیمی که به تایمر روشنایی شناخته میشد، اینبار به سراغ نوعی دیگر از سنسورها میرویم که به سنسور حرکتی معروف هستند و موارد زیر را بررسی میکنیم.

نحوه کار سنسور حرکتی

نحوه‌ی عملکرد سنسورهای حرکتی به این ترتیب هستش که با حرکت هر جسم جاندار و یا بی‌جانی سنسور حرکتی تحریک میشه و میتونه یک مدار رو روشن و یا خاموش کنه.

مثلا اگر یک نفر از درب ورودی ساختمان داخل بشه، سنسور حرکتی اون شخص رو می‌بینه و تحریک می‌شه و فرمان روشن شدن چراغ محدوده‌ی خودش رو میده.

CTA

مزایای سنسور حرکتی

کاربرد سنسور حرکتی

سنسورهای حرکتی به روش‌های مختلفی توی صنعت روشنایی استفاده می‌شه و ما می‌تونیم با توجه به نیازمون ازشون استفاده کنیم. مثلا انواع مختلفی از لحاظ روکار و یا توکار بودن دارن و همچنین به صورت مدل‌های سقفی و دیواری در بازار موجود هستند.

انواع سنسور حرکتی

در ادامه مطلب انواع سنسور ساختمان و کاربرد آنها و پس از بررسی سنسور دزدگیر و سنسور قدیمی که به تایمر روشنایی شناخته میشد انواع سنسور حرکتی رو معرفی خواهیم کرد. برای مشاهده هر کدام روی سر تیتر مورد نظر کلیک کنید.

سنسور حرکتی 140 درجه دیواری توکار

سنسورهای حرکتی مانند یک کلید روشنایی روی دیوار و به صورت توکار داخل همان قوطی‌های کلید پریز نصب میشن و دارای زاویه‌ی دید 140 درجه و برد شعاعی 2 تا 10 متر هستن.

سنسور حرکتی 180 درجه دیواری روکار

با ورود این سنسورها به بازار،یه جورایی سنسورهای حرکتی 140 درجه توکار جایگاهشون رو از دست دادن. چون این سنسورهای حرکتی 180 درجه دیواری روکار هم زاویه‌ی دید وسیع‌تری دارن و هم بردشون تا 20 متر هم میرسه.

سنسور حرکتی 360 درجه سقفی روکار

این سنسورها روی سقف و به صورت روکار نصب می‌شن و با توجه به زاویه‌ی 360 درجه‌ای که دارن متقاضیان بیشتری نسبت به دو سنسور قبلی رو جذب خودشون کردن چون زاویه دید وسیعشون سرعت و عکس‌العمل در مقابل حرکت رو بالا میبره. برد این سنسورهای حرکتی بین 2 تا 12 متر هست که با پیچ تنظیمی که روشون تعبیه شده، شما میتونید این برد و زاویه رو تنظیم کنید.

سنسور حرکتی 360 درجه سقفی توکار

این سنسورها هم مانند،سنسورهای 360 درجه روکار سقفی هستند با این تفاوت که شبیه یک هالوژن در سقف کاذب قرار میگیرن و برد سنسورهای حرکتی 360 درجه سقفی توکار هم بین 2 تا 12 متر به صورت شعاعی و قابل تنظیم هستش.

چراغ‌های دارای سنسور سرخود

این چراغ‌ها داخل محفظه‌ی خودشون دارای یک سنسور 360 درجه هستن و با نصب این چراغ‌ها دیگه نیازی نیست که یک سنسور جدا براش تعبیه بشه. پس شما به راحتی میتونی با هر نوع سیم‌کشی قبلی و یا جا‌به‌جایی با هر نوع چراغ دیگه‌ای، یک سنسور و یک چراغ رو با هم بصورت یک پکیج داشته باشی.

نحوه عملکرد سنسور حرکتی

در ادامه مطلب انواع سنسور ساختمان و کاربرد آنها و پس از بررسی سنسور دزدگیر و سنسور قدیمی که به تایمر روشنایی شناخته میشد و بررسی انواع سنسور حرکتی به سراغ نحوه عملکرد سنسورهای حرکتی میرویم.

اغلب سنسورهای حرکتی روی خودشون سه تا پیچ تنظیم دارن که در ادامه به بررسی هر کدام خواهیم پرداخت.

پیچ اول

پیچ اول روی سنسورهای حرکتی که یکی برای تشخیص روز و شب هست، به این صورت که اگه پیچو روی حالت خورشید تنظیم کنی، سنسور قابلیت کار هم در روز و هم در شب رو پیدا می‌کنه و اگر روی ماه تنظیم کنی در این صورت سنسور تنها در نور کمتر از 20 LUX  قابلیت عملکرد داره.

پیچ دوم

با تنظیم پیچ دوم که به پیچ حساسیت معروفه، شما می‌تونی فاصله مورد نیاز خودتو با توجه به حالت نصب دستگاه و زاویه‌ی آن تنطیم کنی و هرچه این مقدار رو روی حالت بیشتری بذاری فاصله‌ایی که باعث عملکرد سنسور می‌شه بیشتر می‌شه.

پیچ سوم

مختص تاخیر زمان در قطع مدار هست. به این معنی که شما می‌تونی زمان روشن موندن چراغ رو از 10 ثانیه تا 9 دقیقه تنظیم کنی و پس از زمان انتخاب شده اگر حرکتی در محیط وجود نداشته باشه چراغ خاموش می‌شه.

نحوه نصب سنسور حرکتی

نصب سنسورهای حرکتی بسیار ساده و آسونه و مداربندی همشون مثل همه.

همه‌ی سنسورهای حرکتی دارای ترمینال سه تایی هستن که طبق نقشه‌ی داخل جعبشون:

تا به اینجا در مطلب انواع سنسور ساختمان و کاربرد آنها سنسورهای دزدگیر، تایمر روشنایی، سنسورهای حرکتی، مزایای سنسور حرکتی، کاربرد سنسور حرکتی، انواع سنسور حرکتی و نحوه عملکرد سنسورهای حرکتی را با هم خوانیدم. در ادامه سراغ یکی دیگر از سنسورهای پر مصرف در برقکاری ساختمان که فتوسل نامیده میشوند میرویم. 

در ادامه مطلب مشاهده خواهید کرد:

فتوسل چیست؟

فتوسل یک نوع سنسور است که یکی از کاربردهای آن برای روشن کردن اتوماتیک روشنایی ها است و بیشتر از این سنسور در مکان هایی مورد استفاده قرار می گیرد که با تاریک شدن هوا به صورت اتوماتیک و خودکار روشنایی هایی که به این سنسور مجهز هستند، روشن و به مرور زمان با روشن شدن هوا هم خاموش می شوند. (منبع)

از فتوسل در محیط‌های خارجی مثل حیاط‌ها و کوچه‌ها، برای روشن و خاموش کردن چراغ‌ها به صورت اتوماتیک استفاده می‌شه. نام دیگر فتوسل LDR (Light Dependene Resistor)  به معنی مقاومت وابسته به نور هست.

فتوسل چطور کار می‌کنه؟

مکانیزم عملکرد فتوسل به این صورته که در طول روز به دلیل وجود نور خورشید، مقاومت کمی داره و این مقاومت کم باعث میشه یک رله‌ایی در داخل فتوسل تحریک بشه و فرمان قطع مدار روشنایی رو بده. با تاریک شدن هوا، چون دیگه نوری وجود نداره، این مقاومت زیاد میشه و دیگه جریانی به این رله نمی‌رسه و رله مدار رو در وضعیت روشن نگه می‌داره.

در نتیجه چراغ‌هایی که داخل مدار فتوسل هستن روشن می‌مونن و جالبه که بدونین که از این فتوسل‌ها برای چراغ‌های کوچه و خیابان‌ها هم استفاده میشه.

شیوه ی نصب فتوسل

برای نصب فتوسل باید دقت داشته باشین که فتوسل باید در جایی قرار بگیره که درست در معرض تابش نور خورشید باشه تا بتونه طلوع و غروب آفتاب رو تشخیص بده.
 

شیوه‌ی نصب فتوسل سه سیم

فتوسل‌ها در دو مدل سه سیمه و چهار سیمه تو بازار موجودن. مدار سیم بندی فتوسل‌های سه سیمه به این صورته که شما روی فتوسل سه سیم در رنگ‌های مختلف داری و طبق نقشه‌ای که داخل جعبه فتوسل هست. یکی از سیم‌ها فاز ورودی و یکی نول و دیگری فاز برگشتی به چراغ از سمت فتوسل هست. شما باید فاز رو به سیم فاز ورودی فتوسل بدی و نول رو بصورت مشترک استفاده کنی و از سیم برگشتی فاز فتوسل یک سیم به سر چراغ ببری.

شیوه‌ی نصب فتوسل چهار سیم

در فتوسل‌های چهارسیمه با توجه به نقشه داخل جعبه دو تا سیم اول فاز و نول ورودی هستن و دوتا سیم دیگه فاز و نولی هستن که باید از فتوسل به سمت چراغ برده بشن.

در آخر امیدوارم این مقاله مورد توجه شما برقکار و بازدیدکننده‌ی گرامی قرار گرفته باشه و بتونین ازش نهایت استفاده رو ببرین. منتظر نظرات ارزشمند شما هستیم.
موفق و سربلند باشید